Ma túy đá sử dụng một đến vài lần có gây nghiện?

Theo đại tá, PGS.,TS. Nguyễn Xuân Trường (Giám đốc Trung tâm Giám định ma túy, Viện Khoa học Hình sự, Bộ Công an), những năm 2000 trở về trước, ma túy sử dụng ở Việt Nam chủ yếu có nguồn gốc tự nhiên như thuốc phiện, cần sa, heroin. Từ đầu những năm 2000, ma túy tổng hợp (tạo ra bằng con đường tổng hợp hóa học) bắt đầu xuất hiện dưới tên gọi hồng. Bên cạnh hai loại này, khoảng ba năm trở lại đây, một số loại khác như "cỏ Mỹ", "muối tắm" cũng xâm nhập vào Việt Nam.

Hiện có cả trăm loại ma túy và tiền chất đang được sử dụng ở Việt Nam, trong đó ma túy tổng hợp chiếm hơn một nửa, người sử dụng có xu hướng chuyển từ ma túy truyền thống sang ma túy tổng hợp. Mặt khác, số loại ma túy mới cũng đang ngày càng gia tăng, bao vậy giới trẻ. Vụ 7 người tử vong ở Đêm nhạc mùa thu 2018 mang tên “Du hành tới mặt trăng diễn ra tối 16/9 tại Công viên nước hồ Tây (phường Nhật Tân, quận Tây Hồ, Hà Nội đã gióng lên cảnh hồi chuông báo về sư tấn công của các chất ma túy, chất hướng thần đến giới trẻ hiện nay.

Theo nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu và hỗ trợ tâm lý cho người nghiện ma túy (PSD) thực hiện từ tháng 6 đến tháng 9/2014 thì hơn một nửa số học sinh, sinh viên được hỏi đã cho rằng ma túy đá không có khả năng gây nghiện; thậm chí hơn 11% khẳng định ma túy “giúp tăng cường sức khỏe”.

Nghiên cứu này có sự tham gia của 1.100 học sinh phổ thông và sinh viên các trường đại học 5 quận của Hà Nội gồm: Đống Đa, Thanh Xuân, Hai Bà Trưng, Hà Đông và Cầu Giấy cho thấy, đa số các em chưa thực sự tự tin với hiểu biết của mình về ma túy. Có 4,5% số bạn cho rằng mình rất hiểu biết về khái niệm và các chất ma túy trong khi đó có tới 42,2% số người được hỏi tự đánh giá mình không hiểu về nội dung này.

Dấu hiệu để nhận biết người nghiện ma túy và các kỹ năng phòng chống ma túy cũng là hai nội dung được rất ít học sinh hiểu biết rõ. Có tới 44% bạn cho rằng mình không hiểu biết gì về dấu hiệu để nhận biết người nghiện ma túy và gần 40% khẳng định mình chưa biết đến những kỹ năng cần thiết để phòng tránh ma túy.

Cũng từ kết quả khảo sát của PSD cho thấy, hầu hết học sinh sinh viên (HSSV) đều nhận biết được những chất gây nghiện bất hợp pháp như: thuốc phiện (93,8%), heroin (89,8%) và cần sa (75,9%). Tuy nhiên, những loại ma túy có tác hại trực tiếp đến hệ thần kinh của người sử dụng và đang trở nên phổ biến hiện nay, đặc biệt là trong giới trẻ như ma túy đá chỉ có 56,4 % cho rằng chất đó khả năng gây nghiện. Khả năng gây nghiện của một số chất khác như shisha, bóng cười cũng được rất ít HSSV biết đến.

Điều đáng lo ngại nhất là những hiểu biết sai lầm về tác hại của ma túy. Có tới 23,5% số bạn đồng ý với ý kiến rằng: “Sử dụng ma túy khiến tinh thần tỉnh táo, vui vẻ, lạc quan” 24,8% số bạn đồng ý rằng: “Sử dụng ma túy một lần thì không gây nghiện và không nguy hiểm”.

Qua khảo sát của PSD cho thấy, những hiểu biết chung về ma túy như khái niệm các chất có khả năng gây nghiện cũng chưa được học sinh sinh viên nhận thức một cách đầy đủ. Điều đó dẫn tới thái độ thiếu cảnh giác, đề phòng của các em với những loại ma túy trá hình xuất hiện ngày càng phổ biến trong giới trẻ như: shisha, bóng cười…đặc biệt là những loại ma túy tổng hợp nguy hiểm như ma túy đá.

Nghiện ma túy đá cũng như các loại ma túy nói chung, đã quen dùng sẽ có sự lệ thuộc ghê gớm, cứ muốn tiếp tục dùng, nếu không sẽ cảm thấy rất khó chịu, phải tiếp tục dùng thuốc. Người nghiện thành nô lệ của thuốc.

Nhiều người ngộ nhận ma túy đá là ma túy sạch, tinh khiết, không gây hại, không gây nghiện và chỉ để hưng phấn thần kinh  và thể hiện đẳng cấp. Sự nhận thức lệch lạc này một phần xuất phát từ chính chiêu thức quảng cáo của tội phạm buôn bán ma túy.

Trên thực tế, ma túy tổng hợp có khả năng gây nghiện cao hơn rất nhiều so với ma túy truyền thống. 

Không giống như Heroin khi người sử dụng ma túy đá giảm liều hoặc dừng đột ngột cơ thể sẽ không bị vật vã, ngáp, chảy nước mắt nước mũi, đau bụng đi ngoài và đau nhức chân tay.... Vì vậy, người sử dụng cho rằng ma túy đá không gây nghiện như Heroin.

Tùy vào mức độ và thời gian sử dụng, tình trạng sức khỏe, trạng thái tâm lí mà có các biểu hiện như sau: Mất ngủ, mệt mỏi tột độ và kiệt sức, cảm thấy đói, lo lắng bồn chồn bất an sợ hãi, tức giận dễ nổi cáu và kích động. Nếu ngủ nhiều thì không ngon giấc, hay gặp ác mộng, trầm cảm, suy nhược thiếu nghị lực, thất vọng tiêu cực, thèm nhớ...  Người sử đã sử dụng ma túy đá 1 vài lần  sẽ tìm mọi cách để sử dụng lại.

Với người nghiện Heroin khi không có thuốc sẽ xuất hiện hội chứng cai (vật vã). Nếu được dùng trở lại hội chứng cai sẽ biến mất, cơ thể họ trở về trạng thái bình thường. Người nghiện ma túy đá sẽ xẩy ra hai giai đoạn. Giai đoạn 1, khi dừng thuốc xuất hiện hội chứng cai, khi được dùng trở lại cơ thể trở về trạng thái bình thường. Giai đoạn 2, càng dùng nhiều thuốc hội chứng cai càng dữ dội và rơi vào trạng thái mất kiểm soát hành vi (loạn thần). Đây là chỉ báo của hệ thống thần kinh đã hoàn toàn bị suy kiệt cần được cấp cứu.

Tác động về thể chất khi sử dụng methamphetamine cũng tương tự như khi sử dụng các chất kích thích khác. Nó khiến cho người dùng cảm thấy khỏe khoắn, lâng lâng sung sướng; tỉnh táo hơn và tràn đầy sinh lực; tăng ham muốn tình dục; tăng khả năng giao tiếp; không có cảm giác đói; nhịp tim và huyết áp tăng; tăng thân nhiệt; giãn đồng tử; thở nhanh; khô miệng và khó nuốt, nếu nặng có thể gây tình trạng mất nước và sốt cao...

 Sinh viên Học viện Tài chính tham gia các động văn hóa lành mạnh

Người sử dụng methamphetamine có thể có cảm giác mình là nhà vô địch, siêu nhân, anh hùng khiến cho họ thường làm những việc ngoài khả năng thực tế của họ.

Khi sử dụng thời gian dài, các tế bào thần kinh sẽ bị thay đổi thành phần hóa học. Người dùng sẽ luôn phải tăng liều lượng để thỏa mãn sự hưng phấn. Cũng từ đây, nhiều tác dụng phụ cực đoan sẽ phát sinh, đặc biệt là rối loạn nhu cầu tình dục.

Hiện nay chưa có phác đồ “dùng thuốc” cai nghiện ma túy đá, mà chỉ trị triệu chứng (như người bệnh được cho dùng thuốc an thần khi bị kích động, dùng thuốc chống trầm cảm khi bị trầm cảm, dùng thuốc trị tâm thần phân liệt khi bị loạn thần…). Đặc biệt, Bộ Y tế vừa ban hành phác đồ điều trị cho người dùng ma túy tổng hợp. Thực chất, đây là phác đồ hoàn toàn dựa vào các biện pháp hỗ trợ tâm lý, nâng đỡ tinh thần của người bệnh, không có dùng thuốc cai nghiện đặc hiệu. Hiệu quả cai nghiện đương nhiên phụ thuộc rất nhiều vào nỗ lực của bệnh nhân.

Tác hại như thế nào

Bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên - Phụ trách Trung tâm chống độc, Bệnh viện Bạch Mai chia sẻ: “Việc xuất hiện nhiều ca ngộ độc cấp tính loại ma túy đá là một sự cảnh báo rất lớn cho những người sử dụng. Bởi chất độc này tấn công trực tiếp vào tim mạch gây tổn thương tim, tấn công thận gây suy thận, tấn công hệ thần kinh… Để tránh những hệ lụy đáng tiếc xảy ra tôi khuyên mọi người, nhất là các bạn trẻ nên tránh xa ma túy nói chung và ma túy đá nói riêng”.

 Tác hại của thuốc phiện, heroin là người nghiện gây tội ác khi đói thuốc, họ làm bất cứ hành động gây hại ghê gớm nào đó để có tiền mua ma túy. Còn tác hại của ma túy tổng hợp kích thích là làm người nghiện gây tội ác khi no say thuốc. Ma túy đá được gọi là chất gây ảo giác vì khi sử dụng đưa vào cơ thể sẽ gây nên sự hư hỏng tạm thời về mặt ý thức, liên quan đến sự nhận định sai lạc về không gian và thời gian. Chất gây ảo giác khi đưa vào cơ thể sẽ gây thay đổi tâm lý (khóc cười không kiềm chế), rối loạn nhận thức, thị giác, thính giác, làm cho thấy và nghe những gì không có thật.

Nó cũng gây "giải thể nhân cách" như hoang tưởng, cứ tưởng mình là siêu nhân, đấng cứu thế. Dẫn đến các tác hại cho cá nhân và xã hội do các phản ứng tâm thần cấp (hoang tưởng, ảo thanh, ảo thị), có thể ở trạng thái điên loạn gây các tình huống nguy hiểm (ngã từ lầu cao, tai nạn giao thông, giết người hay tự sát)...

Chính hai tác dụng: kích thích tăng động và gây ảo giác của ma túy làm người dùng mất hết lý trí, có thể gây tội ác tày trời. Hàng loạt các vụ án đau lòng xảy ra người sử dụng ma túy đá gây ra.

Ma túy đá là chất kích thích thần kinh trung ương, hít trực tiếp vào phổi. Khi mới dùng những lần đầu, người sử dụng sẽ thấy hưng phấn, có cảm giác sung sức nhưng đó chỉ là năng lượng giả tạo do các tế bào thần kinh bị kích thích cao độ.

Người sử dụng ma túy đá nếu muốn cai nghiện phải mất thời gian rất dài, tỷ lệ thành công rất thấp bởi não bộ của họ không còn bình thường.

Đối tượng nghiện ma túy đá là ai?

Người sử dụng ma túy không chỉ khoanh lại ở một vài đối tượng cá biệt, hư hỏng hay các ở những người làm việc trong môi trường nhạy cảm như: làm dịch vụ trong  quán bar, karaoke, cắt tóc gội đầu, massage...  Đối tượng sử dụng ma túy có ở nhiều thành phần, nhiều nghề. Ma túy tấn công vào trường học, công sở, vào giới showbiz và đối tượng sử dụng ngày càng được trẻ hóa.

Kẻ buôn bán ma túy nói chung, ma túy đá nói riêng luôn bao vậy và tấn công vào trường học – đối tượng là những người trẻ tuổi, thích khám phá cái mới, thích khẳng định cái tôi, tâm lý học đòi, bắt chước; tư tưởng muốn chống lại các quy định, nguyên tắc, khuôn phép... và một nguyên nhân quan trọng nữa là áp lực nhóm, tâm lý đám đông. Hơn nữa, người trẻ vốn dễ bị kích động và ít kỹ năng sống. Trong khi đó, bọn buôn bán ma túy, các chất hướng thần. Chúng có nhiều chiêu, dùng nhiều thủ đoạn để lôi kéo học sinh, sinh viên sử dụng, mua bán và trở thành đồng phạm.

Người nghiện ma túy lại được chính kẻ buôn bán ma túy sử dụng để lôi kéo người dùng mới. Đây là lực lượng mẫn cán nhất trong lôi kéo, mua chuộc, dụ dỗ người sử dụng ma túy mới. Những bạn trẻ bất mãn với gia đình, thất bại trong tình cảm...

Thuốc lắc, ma túy đá...  khi sử dụng, về tức thời, tạo kết quả đánh lừa về cảm giác do kích thích tăng động. Người dùng cảm thấy được giải khuây, tỉnh táo, giảm mỏi mệt do làm việc nhiều hay bị áp lực... Mặt khác, người sử dụng giảm cân do kích thích gây chán ăn.

Những kết quả tức thời này đã làm người sử dụng ảo tưởng, dùng một lần thấy thích, mong muốn sử dụng làn tiếp theo.

Giới tài xế đường dài cũng đang lạm dụng ma túy kích thích gọi là để tỉnh táo, không bị buồn ngủ nhưng do tác dụng của thuốc, rất dễ gây tai nạn.

Chứng trầm cảm và lòng tự trọng thấp có thể dẫn đến việc sử dụng ma túy. Khi người trẻ bị trầm cảm, họ thường có xu hướng bấu víu vào các chất gây nghiện, trong đó có ma túy đá. Mặt khác, họ cũng là đối tượng mà người nghiện, bọn buôn bán ma túy nhắm đến lôi kéo, rủ rê. Stress là lý do phổ biến khiến người ta cầu viện đến ma túy, do đó việc kiểm soát stress sẽ giúp bạn tránh xa ma túy.

Người sử dụng chất kích thích không phải là người “xấu xa” hoặc “phi đạo đức”. Nhưng khi đã sử dụng và nghiện, họ sẽ đánh mất chính mình, đánh mất nhân phẩm, nhân cách do sự méo mó các giác quan từ ảnh hưởng của chất hướng thần. Người nghiện thường chỉ đơn giản là họ không thể “thoát khỏi ma túy”. Những cơn nghiện ma túy tác động lên não bộ của họ, khiến người khó từ bỏ nó - tuy không phải là không thể.

Cương quyết Nói KHÔNG với ma túy

Sinh viên Học viện Tài chính dành nhiều thời gian cho học tập

Theo ông Christopher Batt, Phụ trách Văn phòng Cơ quan phòng, chống ma túy và tội phạm của Liên Hợp quốc (UNODC) tại Việt Nam: Đối với những người trẻ, việc thiếu hiểu biết về ma túy và tác hại của ma túy đã khiến họ có nhiều nguy cơ sử dụng ma túy hơn. Vì thế, thanh thiếu niên cần phải tự trang bị kiến thức tốt về lạm dụng ma túy và tác hại của nó.

Bên cạnh đó, các bạn sinh viên cần học hỏi và thực hành các kỹ năng cá nhân và xã hội, như: Kỹ năng đối phó với các khó khăn trong cuộc sống; Kỹ năng đưa ra quyết định; Kỹ năng từ chối sự cám dỗ sử dụng các chất ma túy cũng như sức ép từ những bạn đồng trang lứa về sử dụng ma túy.

Mặt khác, ngoài việc học tập, sinh viên cũng cần tham gia nhiều hơn vào các hoạt động giải trí, tham gia các câu lạc bộ các ý tưởng, các hoạt động kinh tế, xã hội để có thể giúp các em tiếp cận nhiều hơn với các cơ hội và hình thành nhân cách của mình.

 Bên cạnh việc học tập, sinh viên Học viện Tài chính dành nhiều thời gian cho hoạt động thể thao

Gia đình, nhà trường, cộng đồng, công sở cũng có thể đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa sử dụng và lạm dụng ma túy, kể cả chất hướng thần mới và các chất kích thích dạng amphetamine (ATS). Sự gắn kết chặt chẽ của các bạn trẻ với những người cha, người mẹ biết quan tâm, với nhà trường và cộng đồng có nguồn lực và cách thức tổ chức tốt, là những yếu tố góp phần cho mỗi cá nhân giảm thiểu nguy cơ sử dụng ma túy cũng như có các hành vi tiêu cực khác.

Sinh viên Học viện Tài chính tham gia tích cực vào các haotj động thể thao, vừa rèn luyện sức khỏe, là niềm vui lành mạnh giúp cơ thể giải phóng chất endorphin, đem lại sự vui sướng lành mạnh

Hơn nữa, để đấu tranh, phòng, chống ma túy có hiệu quả và bảo vệ thế hệ trẻ khỏi hiểm họa ma túy, cần hành động quyết liệt hơn, mạnh mẽ hơn với nhiều giải pháp đồng bộ, toàn diện. Đặc biệt, tăng cường công tác truyền thông, nâng cao nhận thức của cộng đồng và lớp trẻ về tác hại của ma túy với nhiều hình thức đa dạng, phong phú. Nâng cao năng lực tự phòng, tránh cho đoàn viên, thanh niên để thanh thiếu niên có kỹ năng và lối sống lành mạnh, không bị bạn bè xấu lôi kéo, rủ rê, không thử tìm cảm giác lạ, tránh lối sống buông thả, sành điệu, học đòi và kiên quyết nói không với ma túy. Cần tuyên truyền nâng cao hiểu biết, các kỹ năng giáo dục, quản lý của các bậc phụ huynh để ngăn ngừa con em sa vào ma túy.

Ban CTCT&SV

Số lượt đọc: 261